آیا کسبوکار شما مشمول مالیات بر ارزش افزوده شده است؟ فراخوان مرحله دهم ارزش افزوده که از دیماه ۱۴۰۲ اجرایی شده، بسیاری از فعالان اقتصادی را که تاکنون مشمول این نظام مالیاتی نبودهاند، وارد چرخه مالیات بر ارزش افزوده کرده است. اگر صاحب یکی از مشاغل اعلامشده در این فراخوان هستید، باید تکالیف قانونی خود را بشناسید و نسبت به ثبتنام و اجرای مقررات اقدام کنید. در این مقاله، بهصورت کامل و گامبهگام، تمامی اطلاعات موردنیاز درباره مشمولین مرحله دهم ارزش افزوده، لیست مشاغل مشمول، تکالیف و نحوه ثبتنام را بررسی میکنیم.
چالش اصلی: آیا کسبوکار شما در لیست فراخوان دهم قرار دارد؟
سوال بسیاری از فعالان اقتصادی این است که «آیا من مشمول مالیات بر ارزش افزوده هستم؟» و «اگر هستم، چه تکالیفی دارم؟». بر اساس ماده ۱۳ قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۴۰۰/۰۳/۰۲، از آنجایی که تا زمان راهاندازی کامل سامانه مودیان، ترتیبات ثبتنام حسب مقررات قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۳۸۷ میباشد، لذا بنا به اختیارات حاصل از مقررات ماده ۱۸ قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۳۸۷/۰۲/۱۷، سازمان امور مالیاتی کشور با اعلام فراخوانهای متعدد، مشمولین را تعیین میکند .
فراخوان مرحله دهم، آخرین مرحله اجراییشده تا پایان سال ۱۴۰۴ است که بر اساس آن، فعالان اقتصادی در صورت اشتغال به فعالیتهای مشخص، مشمول اجرای قانون از ابتدای دیماه ۱۴۰۲ شدهاند.
لیست مشاغل مشمول مرحله دهم ارزش افزوده (فراخوان دی ماه ۱۴۰۲)
بر اساس اطلاعیه رسمی سازمان امور مالیاتی و اصلاحیه مورخ ۲۰ خرداد ۱۴۰۳، مشمولین مرحله دهم ارزش افزوده شامل فعالان اقتصادی زیر با هر میزان فروش یا درآمد میباشند :
گروه اول: حیوانات اهلی و خدمات مرتبط
| ردیف | عنوان شغلی | توضیحات |
| 1 | فروشندگان حیوانات اهلی | بهجز فروشندگان دام (شامل سگ، گربه، ماهی و پرنده زینتی و حیوانات وحشی) |
| 2 | مراکز درمانی دامپزشکی | بیمارستانها و کلینیکهای دامپزشکی و تمامی ارائهدهندگان خدمات به حیوانات |
| 3 | فروشندگان غذا و لوازم حیوانات اهلی | پتشاپها و فروشگاههای لوازم حیوانات خانگی مرتبط با بند (۱) |
نکته مهم: بر اساس اصلاحیه فراخوان، فروشندگان دام از شمول این بند مستثنی شدهاند و عبارت «حیوانات خانگی» به «حیوانات اهلی» تغییر یافته است
گروه دوم: کالاهای مصرفی و لوازم خاص
| ردیف | عنوان شغلی |
| 4 | فروشندگان انواع ادوات و آلات موسیقی از هر نوع |
| 5 | فروشندگان انواع لوازم آرایشی، تجهیزات آرایشگاهی، عطر و ادکلن |
| 6 | فروشندگان انواع عینک آفتابی و لنزهای تماسی |
| 7 | فروشندگان انواع ضایعات فلزی |
| 8 | فروشندگان انواع لوازم و تجهیزات حفاظتی (مانند دزدگیر) |
گروه سوم: مواد غذایی فرآوریشده
| ردیف | عنوان شغلی | توضیحات |
| فروشندگان قهوه فرآوریشده، کاکائو، نسکافه، پودر و خمیر حاصل از آنها | صرفاً محصولات فرآوریشده مشمول هستند |
نکته مهم: بر اساس اصلاحیه، عبارت «قهوه» به «قهوه فرآوریشده» تغییر یافته است و فروشندگان قهوه خام مشمول نمیشوند
گروه چهارم: خدمات تخصصی و رویدادها
| ردیف | عنوان شغلی |
| 10 | ارائهدهندگان خدمات اخذ پذیرش تحصیلی و مشاوره تحصیلی خارجی |
| 11 | ارائهدهندگان خدمات ماساژ از هر نوع |
| 12 | ارائهدهندگان خدمات طرح و نقشه بهرهبرداری از معادن و مشاوره فنی، حفاری، آتشباری و انفجار معدن |
| 13 | صاحبان آتلیههای عکس و فیلم |
| 14 | ارائهکنندگان خدمات مربوط به برگزاری سمینار، همایش، کنفرانس، جشنواره، گردهمایی و انواع مراسم |
تذکرات مهم برای مشمولین قبلی
تذکر ۱: فعالان اقتصادی که واجد شرایط مراحل اول تا نهم ثبتنام بودهاند، حتی در صورت انطباق با شرایط مشمولیت مرحله دهم، جزء مودیان مراحل قبلی محسوب شده و مکلف به اجرای مقررات از تاریخ شمول فراخوان مربوط هستند .
تذکر ۲: فعالان اقتصادی فراخوانشده قبلی که به موجب قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۳۸۷ به عرضه کالا و خدمات معاف اشتغال داشتهاند، در صورتی که وفق مفاد قانون جدید (مصوب ۱۴۰۰) مشمول مالیات شوند، از تاریخ ۱۴۰۰/۱۰/۱۰ به عنوان مودی نظام مالیات بر ارزش افزوده مکلف به اجرای قانون میباشند .
تکالیف مشمولین مرحله دهم ارزش افزوده
پس از شناسایی به عنوان مشمولین مرحله دهم ارزش افزوده، تکالیف زیر بر عهده شماست
جدول تکالیف مشمولین ارزش افزوده
| مرجع قانونی | مهلت انجام | تکلیف قانونی | ردیف |
| ماده ۱۳ قانون ارزش افزوده | قبل از شروع فعالیت | ثبتنام در سامانه مودیان | 1 |
| قانون پایانههای فروشگاهی | هنگام هر معامله | صدور صورتحساب الکترونیکی | 2 |
| ماده ۱۷ قانون ارزش افزوده | هنگام صدور صورتحساب | درج و دریافت مالیات و عوارض در صورتحساب | 3 |
| ماده ۴ قانون ارزش افزوده | تا پایان ماه پس از هر فصل | تکمیل و ارسال اظهارنامه مالیاتی | 4 |
| ماده ۴ قانون ارزش افزوده | تا پایان ماه پس از هر فصل | پرداخت مالیات و عوارض تعیینشده | 5 |
| ماده ۲۵ قانون پایانههای فروشگاهی | به مدت ۱۰ سال | ثبت و نگهداری اسناد و مدارک | 6 |
شرح تکالیف اصلی:
۱. ثبتنام در سامانه مؤدیان: مشمولین مکلف به ثبتنام در سامانه مؤدیان به آدرس my.tax.gov.ir و ایجاد کارپوشه تجاری هستند .
۲. صدور صورتحساب الکترونیکی: کلیه فروشها باید از طریق سامانه مؤدیان و با استفاده از پایانه فروشگاهی یا حافظه مالیاتی، صورتحساب الکترونیکی صادر شود. بر اساس ماده ۵ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان، صورتحساب الکترونیکی توسط فروشنده از طریق سامانه مؤدیان صادر میشود .
۳. وصول مالیات از خریدار: مطابق ماده ۱۷ قانون مالیات بر ارزش افزوده، مؤدیان مکلفند مالیات و عوارض فروش را از خریدار وصول کنند و پس از کسر اعتبار مالیاتی، به حساب سازمان واریز نمایند .
۴. تکمیل و ارسال اظهارنامه: بر اساس ماده ۴ قانون مالیات بر ارزش افزوده، مؤدی مکلف است حداکثر تا پایان ماه پس از انقضای هر دوره مالیاتی (فصل)، اظهارنامه خود را تسلیم و مالیات را پرداخت کند .
۵. نگهداری اسناد: مؤدیان موظف به نگهداری اسناد و مدارک مالیاتی به مدت ۱۰ سال هستند .
نرخ مالیات بر ارزش افزوده در سال 1405
نرخ مالیات بر ارزش افزوده در سال 1405 معادل 10 درصد (10) میباشد.
مراحل ثبتنام در سامانه مودیان
برای ثبتنام در سامانه مودیان و انجام تکالیف مالیاتی، مراحل زیر را طی کنید :
مراحل ثبتنام سامانه مودیان
| ردیف | عنوان | توضیحات |
| 1 | پیشثبت نام در سامانه مالیاتی | مراجعه به tax.gov.ir و تکمیل اطلاعات اولیه |
| 2 | ثبت نام در نظام مالیاتی | تکمیل ثبت نام در my.tax.gov.ir |
| 3 | دریافت گواهی امضای الکترونیکی | مراجعه به gica.ir و دریافت توکن از دفاتر پیشخوان |
| 4 | دریافت شناسه یکتای حافظه مالیاتی | از طریق کارپوشه سامانه مودیان |
| 5 | دریافت شناسه کالا و خدمات | از طریق stuffid.tax.gov.ir یا سامانه جامع تجارت |
| 6 | تکمیل ثبت نام و ایجاد کارپوشه | از طریق my.tax.gov.ir |
جریمههای عدم انجام تکالیف
بر اساس ماده ۳۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده و ماده ۲۲ قانون پایانههای فروشگاهی، جریمههای زیر برای متخلفین اعمال میشود :
- عدم صدور صورتحساب الکترونیکی: معادل ۱۰٪ مجموع مبلغ فروش انجامشده بدون صورتحساب
- عدم عضویت در سامانه مودیان: معادل ۱۰٪ مجموع مبلغ فروش یا ۲۰ میلیون ریال (هر کدام بیشتر باشد)
- تأخیر در پرداخت مالیات: ۲٪ در ماه نسبت به مالیات پرداختنشده
سوالات متداول
۱. آیا فروشندگان دام مشمول مرحله دهم ارزش افزوده هستند؟
خیر. بر اساس اصلاحیه فراخوان مرحله دهم، فروشندگان دام از شمول این فراخوان مستثنی شدهاند. این اصلاحیه با استناد به تبصره جزء ۲ بند (الف) ماده ۹ قانون مالیات بر ارزش افزوده انجام شده است و صرفاً فروشندگان حیوانات اهلی (سگ، گربه، پرندگان زینتی و حیوانات خانگی) مشمول میباشند .
۲. اگر در فراخوانهای قبلی مشمول شدهام اما در لیست مرحله دهم نیز هستم، کدام تاریخ ملاک است؟
طبق تذکر سازمان امور مالیاتی، فعالان اقتصادی که واجد شرایط مراحل اول تا نهم بودهاند، حتی در صورت انطباق با شرایط مرحله دهم، جزء مودیان مراحل قبلی محسوب شده و از تاریخ شمول فراخوان مربوط (که میتواند به سالهای قبل بازگردد) مکلف به اجرای مقررات هستند .
۳. مهلت ارسال اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده برای مشمولین مرحله دهم چه زمانی است؟
بر اساس ماده ۴ قانون مالیات بر ارزش افزوده، مؤدی مکلف است حداکثر تا پایان ماه پس از انقضای هر دوره مالیاتی، اظهارنامه خود را تسلیم کند. به عنوان مثال، برای دوره بهار (فروردین تا خرداد)، مهلت تا ۳۱ تیرماه است. همچنین بر اساس قانون تسهیل تکالیف مؤدیان، در صورت عدم صدور صورتحساب در سامانه مودیان، مودی یک ماه فرصت دارد تا با ثبت خرید و فروشها، اظهارنامه را تکمیل کند .
۴. آیا فروشندگان قهوه خام نیز مشمول مالیات بر ارزش افزوده هستند؟
خیر. بر اساس اصلاحیه فراخوان مرحله دهم، عبارت «فروشندگان قهوه فرآوریشده، کاکائو، نسکافه، پودر و خمیر حاصل از آنها» جایگزین عبارت قبلی شده است. بنابراین صرفاً فروشندگان محصولات فرآوریشده مشمول مالیات بر ارزش افزوده هستند و فروشندگان قهوه خام از شمول این قانون مستثنی میباشند .
۵. اگر در سامانه مودیان ثبتنام نکنم، چه جریمهای برای من اعمال میشود؟
بر اساس بند «ب» ماده ۲۲ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان، عدم عضویت در سامانه مودیان، معادل ۱۰٪ مجموع مبلغ فروش انجامشده از آن طرق، یا بیست میلیون ریال (هر کدام بیشتر باشد) جریمه دارد. همچنین مشمول محرومیت از اعمال معافیتهای مالیاتی، نرخ صفر و مشوقهای موضوع قانون مالیاتهای مستقیم در همان سال مالی خواهید شد .
اگر کسبوکار شما در لیست مشمولین مرحله دهم ارزش افزوده قرار دارد، برای جلوگیری از جریمههای سنگین و مشکلات مالیاتی، هرچه سریعتر اقدام به ثبتنام در سامانه مودیان و انجام تکالیف قانونی خود کنید. برای ثبتنام و دریافت مشاوره تخصصی در زمینه ثبتنام ارزش افزوده و تکالیف مشمولین ارزش افزوده، میتوانید از خدمات مشاوران مالیاتی معتبر استفاده کنید.
برای دریافت مشاوره تخصصی و راهنمایی گامبهگام در فرآیند ثبتنام و اجرای تکالیف مالیاتی، با کارشناسان ما تماس بگیرید.
