شرکت نسبی یکی از انواع شرکتهای تجاری قالب بر قانون تجارت است که بر اساس میزان سرمایه و سهم هر شریک در سود و زیان فعالیت میکند. اما تعریف دقیق شرکت نسبی چیست؟ در پاسخ باید گفت این قالب ثبتی، شرکتی است که برای امور تجارتی، تحت اسم مخصوص بین دو یا چند نفر تشکیل میشود و مسئولیت هر یک از شرکا، به نسبت سرمایهای است که در شرکت قرار دادهاند. در این نوع شرکت، مسئولیت شرکا محدود به میزان آورده آنها نیست؛ بلکه اگر دارایی شرکت برای تادیه (پرداخت) تمام قروض کافی نباشد، هر یک از شرکا به نسبت سرمایهای که در شرکت دارد، مسئول پرداخت دیون و تعهدات شرکت است. این ویژگی حساس حقوقی باعث میشود که شرکتهای نسبی معمولاً بین افرادی تشکیل شوند که اعتماد متقابل و شدیدی به یکدیگر دارند.
اگر قصد راهاندازی و ثبت شرکت را دارید، مجموعه آواحساب به عنوان کارشناس تخصصی امور ثبتی و حقوقی، در تمام مراحل همراه شماست تا بدون سردرگمی حقوقی و در سریعترین زمان، شرکت خود را ثبت کنید.
شرکت نسبی چیست؟
اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم، شرکت نسبی یکی از انواع شرکتهای تجاری در قانون تجارت ایران است که حداقل بین ۲ نفر تشکیل میشود. ویژگی اصلی و متمایزکننده این شرکت، نحوه تسویه بدهیها و مسئولیت شرکا است. در این قالب ثبتی، مسئولیت هر شریک برای پرداخت بدهیهای شرکت، به نسبت سرمایهای است که وارد شرکت کرده است. طبق ماده ۱۸۴ قانون تجارت، نامگذاری این شرکتها از فرمول اجباری خاصی پیروی میکند تا فعالان بازار در یک نگاه از هویت شرکا و میزان اعتبار مالی مجموعه مطلع شوند. اگر قصد تاسیس این نوع مجموعه یا سایر قالبهای تجاری را در شرق کشور دارید، میتوانید تمام مراحل ثبت شرکت در مشهد را مطابق رویههای قانونی اداره ثبت شرکتها طی کنید تا مسئولیت حقوقی و میزان سهم هر یک از شرکا به صورت رسمی و قانونی سندیت پیدا کند.
مراحل ثبت شرکت نسبی
برای ثبت شرکت نسبی در ایران باید یک مسیر اداری و حقوقی مشخص را طی کنید. این فرآیند به صورت خلاصه شامل ۵ گام اصلی است:
۱. تعیین شرکا و میزان سرمایه: در قدم اول باید حداقل ۲ شریک مشخص شوند و میزان سهمالشرکه هر فرد و سرمایه اولیه شرکت دقیقاً تعیین و مکتوب شود.
۲. انتخاب نام شرکت: باید ۵ نام ۳ سیلابه پیشنهاد دهید. نکته مهم این است که طبق قانون، در نام شرکت نسبی باید عبارت «شرکت نسبی» و حداقل اسم یکی از شرکا ذکر شود (مثلاً: شرکت نسبی برادران احمدی و شرکا).
۳. تنظیم مدارک و ثبت در سامانه: در این مرحله باید شرکتنامه، اساسنامه و تقاضانامه تنظیم شده و اطلاعات در سامانه اداره ثبت شرکتها بارگذاری شود.
۴. واریز هزینهها و چاپ آگهی: پس از تایید مدارک توسط کارشناس، باید هزینههای قانونی پرداخت شده و آگهی تاسیس شرکت در روزنامه رسمی چاپ شود تا شرکت رسماً هویت قانونی پیدا کند.
هزینه ثبت شرکت نسبی
هزینه نهایی ثبت شرکت نسبی به فاکتورهایی مثل تعداد شرکا، موضوع فعالیت و طول نام شرکت (که روی هزینه روزنامه تاثیر دارد) بستگی دارد. اما به طور کلی در سال ۱۴۰۵، ریز هزینهها به این صورت است:
- هزینههای دولتی و قانونی: شامل حقالثبت اداره ثبت شرکتها، تعیین نام، پُست مدارک و پلمب دفاتر اداری که جمعاً بین ۲ تا ۳ میلیون تومان میشود.
- هزینه آگهی روزنامه رسمی و کثیرالانتشار: بسته به تعداد کلمات آگهی شما، از ۷۰۰ هزار تومان تا ۱.۵ میلیون تومان متغیر است.
مدارک لازم برای ثبت شرکت نسبی
برای شروع فرآیند، آماده کردن مدارک زیر قدم اول است. خوشبختانه نیازی به پروسههای پیچیده ندارید:
۱. مدارک هویتی: کپی شناسنامه و کارت ملی تمام شرکا و اعضای هیئت مدیره.
۲. کد ثنا: ثبتنام و فعال بودن حساب ثنا برای تمامی اعضا الزامی است.
۳. مدارک ثبتی تنظیمی: دو نسخه از اساسنامه، شرکتنامه و تقاضانامه تکمیلشده
۴. صورتجلسه: دو نسخه از صورتجلسه مجمع عمومی موسسین و هیئت مدیره.
۵. مجوز فعالیت: فقط در صورتی که موضوع فعالیت شرکت شما نیاز به مجوز خاصی داشته باشد.
ثبت شرکت نسبی با مجموعه آواحساب
راهاندازی کسبوکار در قالب شرکت نسبی به دلیل حساسیتهای حقوقی در تقسیم مسئولیتها، نیاز به دقت بالایی در تنظیم اساسنامه و شرکتنامه دارد.
مجموعه آواحساب با سالها تجربه موفق، در سریعترین زمان و با شفافترین تعرفه، صفر تا صد ثبت شرکت نسبی را انجام میدهد. علاوه بر ثبت، خدمات تکمیلی و استراتژیک بازار مثل اخذ کارت بازرگانی برای واردات و صادرات و همچنین ثبت برند برای حفاظت از نام تجاری شما در سال ۱۴۰۵ توسط وکلای آواحساب انجام میشود. همین امروز برای مشاوره رایگان با ما تماس بگیرید.
شرایط ثبت شرکت نسبی
شرکت نسبی اصول حقوقی خاصی دارد که قبل از ثبت باید حتماً از آنها باخبر باشید. مهمترین مواد قانون تجارت در مورد این شرکتها عبارتند از:
- مبنای مسئولیت (ماده ۱۸۳ و ۱۸۵): شرکت نسبی برای امور تجاری بین ۲ یا چند نفر تشکیل میشود. اگر شرکت موعد پرداخت بدهیها پول کم بیاورد، طلبکاران میتوانند سراغ اموال شخصی شرکا بروند؛ اما هر شریک فقط به نسبت سهمی که در شرکت دارد مسئول است.
- فرمول نامگذاری (ماده ۱۸۴): در اسم شرکت حتماً باید عبارت «شرکت نسبی» و حداقل نام یکی از شرکا بیاید. اگر اسم همه شرکا نیست، باید از عباراتی مثل «و شرکا» یا «و برادران» استفاده شود.
- تقسیم سود و زیان: سود و زیان دقیقاً بر اساس درصد سرمایه هر شریک تقسیم میشود، مگر اینکه در اساسنامه توافق دیگری کرده باشید.
- ممنوعیت انتقال سهم بدون اجازه (ماده ۱۸۶): هیچ شریکی نمیتواند سهمش را به شخص غریبهای بفروشد یا منتقل کند، مگر اینکه تمام شرکا با این کار موافقت کنند.
- شرایط انحلال (ماده ۱۸۹): این شرکت در صورت ورشکستگی، توافق همه شرکا، حکم دادگاه، و یا فوت و محجوریت یکی از شرکا (اگر در اساسنامه شرط خلافی نگذاشته باشید) منحل میشود.
مزایای ثبت شرکت نسبی در ایران چیست؟
چرا بعضی از شرکای تجاری به جای بقیه قالبها، سراغ شرکت نسبی میروند؟ به این ۶ دلیل:
- امنیت بیشتر نسبت به شرکت تضامنی: برخلاف شرکت تضامنی، اینجا کسی جور بدهی بقیه شرکا را نمیکشد و هرکس فقط به اندازه سهم خودش پاسخگوست.
- اعتبارتجاری بالا در بازار: چون پای اموال شخصی شرکا (به نسبت سهمشان) وسط است، بانکها و شرکتهای بزرگ راحتتر به این نوع شرکت اعتماد میکنند.
- بدون نیاز به سرمایه اولیه سنگین: قانون تجارت حداقل سرمایه مشخصی برای شروع و ثبت شرکت نسبی تعیین نکرده است.
- انعطاف در توافقات مالی: دست شرکا برای نحوه تقسیم سود و زیان در اساسنامه باز است.
- کنترل روی ورود افراد جدید: چون ورود شریک جدید نیاز به رضایت ۱۰۰ درصدی همه دارد، غریبهها نمیتوانند به راحتی وارد کسبوکار شما شوند.
- ثبت و مدیریت بیدردسر: مراحل ثبت و اداره این شرکت نسبت به شرکتهای سهامی پیچیدگی اداری کمتری دارد.
سوالات متداول
بروزرسانی شده در تاریخ 2026/08/14 ساعت 19:48